ก้อนเมฆไม่เคยตาย

ก่อนที่พระพุทธองค์จะปรินิพพานไป พระพุทธองค์ได้สอนบทคาถาที่สวยงาม
ที่มีชื่อเป็นภาษาบาลีของเถรวาท ในพระสูตรมหาปรินิพพานว่า

"สังขารเป็นอนิจจัง ทุกสิ่งทุกอย่างที่ประกอบขึ้นมาเป็นอนิจจัง
เป็นปรากฏการณ์ที่จะต้องผ่านการเกิดและการตาย
เมื่อธารแห่งการเกิดและการตายนั้นจบสิ้นลง
นิพพานก็กลายเป็นแหล่งแห่งความสุข"​

เมื่อความคิดเห็นเรื่องการเกิดและการดับได้ถูกถอดถอนออกไป
การดับสิ้นซึ่งความคิดเห็นนั้นเราเรียกว่า ความสุข
เราอาจแบ่งบทคาถานี้ออกเป็น 2 ส่วน
ส่วนต้นคือสองประโยคแรกซึ่งหมายถึง ภาวะที่ยังมีการเกิดการดับ
สองประโยคสุดท้ายคือเป็นความจริงอันสูงสุด หรือปรมัตถ์ธรรม

สองประโยคแรกนี้พูดถึงความเป็นจริงเปรียบเทียบ
หมายถึงปรากฏการณ์ต่างๆ สรรพสิ่งต่างๆ ที่ประกอบขึ้นมานั้นเป็นอนิจจัง
เพราะทั้งหมดจะต้องผ่านการเกิดการตาย เวียนว่ายอยู่ในนั้น
เป็นประโยคที่พูดอยู่ในโลกธรรม
ส่วนสองประโยคสุดท้ายพูดถึงความเป็นจริงอันสูงสุด หรือปรมัตถ์ธรรม

เมื่อเราได้ถอดถอนความคิดเห็นเรื่องของการเกิดการดับ
เราก็จะพบความสุขที่แท้จริง เพราะว่าการเกิดการดับเป็นเพียงความคิดเห็น
ไม่ใช่ความเป็นจริง เมื่อเราฝึกอย่างลึกซึ้ง
เราจะมองเห็นว่าภาพข้างนอกเหมือนกับมีการเกิดการตายอยู่
แต่เมื่อมองอย่างลึกซึ้งเธอจะเห็นว่า ไม่มีการเกิด-การตาย
ไม่มีการเกิด-การดับ


เมื่อเรามองไปที่เมฆบนท้องฟ้า เราจะเห็นว่าเมฆไม่เคยตาย เมฆไม่เคยดับไป
เมฆนั้นไม่เคยตายไปจากความไม่มีอะไรไปเป็นสิ่งที่มีอะไร
แต่ก็เป็นไปไม่ได้ที่เมฆนั้นจะเกิดขึ้นมา
เพราะว่ามีการเกิดขึ้นนั้นหมายถึง จากที่ไม่มีอะไร
เธอได้เกิดเป็นอะไรสักอย่างหนึ่ง จากที่ไม่เคยเป็นใคร
เธอเกิดขึ้นมาเป็นใครคนหนึ่ง เมฆไม่เคยเป็นแบบนั้น
ก่อนที่จะเกิดขึ้นมาเป็นเมฆ เมฆได้เป็นอะไรสักอย่างมาก่อนแล้ว
เช่น เป็นมหาสมุทร เป็นไอร้อนที่สร้างขึ้นจากพระอาทิตย์

ฉะนั้นเมฆไม่ได้มาจากสิ่งที่ไม่มีอะไรแล้วกลายมาเป็นเมฆ
ธรรมชาติของเมฆจึงเป็นธรรมชาติของการไร้การเกิดไร้การตาย


ธรรมบรรยายโดยท่านติช นัท ฮันห์

 

หลักธรรมคำสอนล้วน ๆ เลยค่ะ