ฌาน 4 ต่างกับการหลับ ยังไงครับ

ฌาน 4 คือ ไม่รับรู้สัมผัสใดๆ ใช่ไหมครับ
ผมนั่งสมาธิไปแล้วผมก็ไม่รู้สึกตัว
ผมก็เลยไม่รู้ว่าผมหลับ หรือ เข้าฌาน 4

 

ไม่ต้องไปตรึก ในอารมณ์อดีตก็ได้

มาดู ปัจจุบันไปเลย

สมมติว่า เป็นการหลับ เราก็ดูว่า ตื่นมาจิตสดใส มีกำลัง หรือเปล่า

สมมติว่า เป็นฌาณ4 เราก็ดูว่า ตื่นมาจิตสดใส มีกำลัง หรือเปล่า

ทีนี้ หลังจากเห็นความ สดใส มีกำลัง แล้ว จิตมันรู้หรือเปล่าว่า ควรน้อมมา
พิจารณากาย มาดูขี้ตา ขี้มูก ขี้ไคร ขี้หู ขี้ปาก(น้ำลายไหล) ผม ขน เล็บ
ฟัน หนัง ....

ไม่ว่า จิตมันจะ สดใส มีกำลัง มาจาก สาเหตุอะไรก็ตามที่ ล่วงราตรีไปแล้ว
หากไม่ได้เอามา พิจารณา " กายคตา " สติ ก็ไม่เกิด

สติ ไม่เกิด ปัญญา ก็ไม่มี สัมปชัญญะ มันก็ หายแบบล้มละลาย

สัมปชัญญะหายแบบล้มละลาย มันก็ต้อง มายืมคนอื่นเขา มาพึ่งเขา

ช่วยตอบผม หน่อยครับว่า ผมรู้อะไร ต้องทำอะไรต่อ

แต่ถ้า สัมปชัญญะ ไม่ล้มละลาย ....ก็ สบายๆ ยัง ถัวๆ ล้มลุก คลุกคลาน ของเราไป

 

ที่ผมถามคืออย่างนี้ครับ
พระท่านสอนว่า ให้เจริญสมาธิจนถึงฌาน 4
แล้วถอยลงมาจนถึง อุปจารสมาธิ เพื่อเจริญวิปัสนา
ถ้าผมไม่รู้ว่าผมถึงฌาน 4 หรือผมหลับ
แล้วผมจะรู้ได้ไงว่าผมต้องถอยตอนไหน
แล้วผมจะรู้ได้ไงว่าผมมาถูกทางหรือเปล่า
ผมจะรู้ได้ไงว่าผมหลับ หรือ ผมเข้าฌาน 4
ถ้าจิตมันไม่มีสมถะภาวนาเป็นกำลัง
วิปัสนา มันจะเป็น วิปัสนา จริงหรือเปล่า
หรือมันจะเป็นแค่ วิปัสนึก

 

สงสัย ก็รู้ตัวว่า กำลังสงสัย

ถ้าอยากรู้แจ้ง ก็ให้รู้อยู่กับปัจจุบันพอ

 

ถ้าได้ฌาณ 4 ก็อนุโมทณาด้วย
ขอณุญาิติสอบถามในกระทู้นี้ ท่านใดรู้ช่วยตอบด้วย
ถามว่า ฌาณเป็นโลกียะธรรมหรือโลกุตตระธรรม?(เข้าได้แต่ไม่รู้).....

 

ณานที่ 4 อารมณ์ต้องสงัดครับ เช่นหูไม่ได้ยินเสียงภายนอก แสดงว่าขณะนั้นกายกับจิตแยกออกจากกันแล้ว แต่มันต้องเกิดขึ้นเองนะครับ ไม่ใช่คิดเอาเอง แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น องค์ณานจะต้องครบสมบูรณ์มาก่อนแล้วตั้งแต่ปฐมณาน แต่ถ้าใครได้ปฐมณาน ณานที่ 2 ณานที่ 3 มาแล้ว สามารถเข้าณานได้คล่องแคล่ว ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งครับ ท่านสามารถกำหนดจิตเข้าณานที่ 4 ได้ทันที

 

ในทางปฏิบัติ

ผู้ฝึกต้องมีความแนบแน่น ในกรรมฐานที่เป็น รูปอารมณ์
ละเอียดปราณีต จนมีแต่รู้อยู่ในอารมณ์เดียว
อันนี้เรียกว่า เข้าถึงอัปนาสมาธิ หรือฌานที่4 อย่างละเอียด

ส่วนคำว่าถอยออกมา

คนที่จะรู้จักถอย
คำว่าถอย นั่นคือ คนที่มีความชำนาญในการทำฌาน

จะอาศัยน้อมนึกเข้าเพื่อเอากำลัง
พอจิตควรแก่การงาน ก็ถอยออกมา

การถอยจะมาจากการอธิฐานเข้าและออก

ทีนี้ พอจิตหลุดออกมา พอที่จะน้อมนึกได้ก็เริ่มเจิญวิปัสนา

โดยการน้อมนึก ถึงอย่างใดอย่างนึง ในอาการ 32
มาน้อมนึก พิจารณาเกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป
ในขั้นตอนนี้ เรียกว่าเป็นวิธีการยกจิตเข้าสู่ การทำวิปัสนา
แต่ยังไม่เป็นวิปัสนา
ยังเป็นแต่การเริ่มฝึก
จนผ่านการอบรมซ้ำแล้วซ้ำเล่า ในอาการ 32 อัดแน่นอยู่อย่างนั้น
ส่วนที่ ว่า มันจะตัดสินผลของวิปัสนาได้

ก็ขอขมวดลงท้ายที่ว่า

ปัจจัตตัง เวธิตัพโพธิ วิญญูหิติ

 

ถือเป็นโลกียะธรรมครับเพราะยังไม่พ้นอำนาจของนิวรณ์ 5 เพียงมันแค่อ่อนกำลังลงเท่านั้น ท่านจึงต้องให้ใช้วิปัสสนาณานพิจารณาตัดกิเลสต่อไป

 

คือตอนนั่งสมาธิผมจะเอา หูฟังเสียบหูไว้
แล้วเปิดเสียงที่หลวงพ่อท่านเทศน์ไปด้วย
แล้วอยู่ๆ เสียงหลวงพ่อก็หายไปเลยครับ
ลมหายใจก็ไม่รู้
รู้สึกตัวอีกที(เหมือนตื่น) ก็ได้ยินเสียงหลวงพ่ออีก
แล้วพอกำหนดลมหายใจไปอีกสัก 2 -3 ครั้ง
เสียงหลวงพ่อก็หายไปอีก
อย่างนี้เรียกหลับใช่ไหมครับ

 

ตัวอย่างนึง ที่เกิดขึ้นกับตนเอง

วัดใจตัวเองดู


ข้อความดั้งเดิมโดยคุณ พลูโตจัง
ข้อสังเกตุความก้าวหน้าของจิต








เกล็ดธรรม หลวงปู่พุธ ฐานิโย ....



ความก้าวหน้าของจิตนี่ อยู่ตรงที่ว่า เรามีเจตนาจะงดเว้นอันใด
แล้วเรางดเว้นได้โดยเด็ดขาด เรามีเจตนาจะ...ละโลภ โกรธ หลง
เมื่อ โลภ โกรธ หลง อ่อนกำลังลง หรือว่าเกือบจะไม่มีเลย นั่นเป็นความก้าวหน้าของจิต

ส่วนภูมิรู้ ภูมิเห็นอะไรต่างๆ นั้นอย่าไปสนใจ เอาตรงที่มันหมดกิเลส
เมื่อก่อนนี่ใครว่าอะไรมากระทบ มันวาบ..แล้วก็เปรี๊ยะไป
แต่คราวหลังเมื่อภาวนาแล้ว ความรู้สึกอย่างนั้น มันช้าลง หรือไม่มีเลย
แสดงว่าจิตมันก้าวหน้า เพราะมันละกิเลสได้เยอะแล้ว ให้กำหนดหมายเอาอย่างนี้

วันนี้ขอกล่าวธรรมะ พอเป็นคติเตือนใจของบรรดาท่านทั้งหลาย
พอสมควรแก่กาละเวลา จึงขอยุติลงด้วยประการฉะนี้

 

สภาวะของฌาณ4กับการหลับหรือตกภวังค์นั้น มีความแตกต่างกันมากครับ

สมาธิในฌาณ เป็นอย่างไร สติในฌาณ เป็นอย่างไร การดับไปของ วิตก วิจาร วิจิกิจฉา เป็นอย่างไร การดับไปของปิติเป็นอย่างไร การดับไปของเวทนาทางกายเป็นอย่างไร การดับไปของสุขและทุกข์เป็นอย่างไร จิตที่รวมเป็นหนึ่งเดียว เอกคตาจิตเป็นอย่างไร ให้ภาวนาให้มากๆแล้วท่านจะทราบคำตอบในสิ่งที่ผมกล่าวมา ครับสาธุ

 

ขอบคุณ คุณ tjs มากๆเลยครับ แปลว่า ฌาน 4 เราไม่รับรู้สัมผัสภายนอก แต่เรารู้สึกตัวใช่มั้ยครับ รู้ตัวตลอดเวลาที่เข้าณาน 4 เลยใช่ไหมครับ

 

==========

จิตไม่รับสภาวะภายนอกเพราะเวทนาทางกายดับ อายะตนะภายในดับ ทุกอย่างดับหมดเหลือแค่สติที่อยู่คู่กับจิตรวมเป็นหนึ่งเดียวไม่รับอารมณ์ใดๆแม้สุขในสมาธิหรือสุขหรือทุขในสัญญา หรือสังขาระวิญญาณที่จะมาปรุงแต่งจิตก็ไม่มี เพราะสภาวะนี้สติแน่วแน่ดิ่งลึกลงไปอย่างนี้ครับ

 

ต่างกันที่สติ ต่างมากด้วย
เวลาหลับเราหลับเพราะขาดสติ อำนาจโมหะเข้าครอบงำ แล้วก็หลับไป ไม่มีความรู้สึกตัว
เวลาเข้าฌาน 4 สติจะรวมตัวเข้าเต็มกำลัง อยู่ในสภาพตื่น 100% รู้สึกอยู่ว่านี่เรา ตลอดเวลา

ถ้าคุณไม่รู้ตัว แปลว่าสติขณะทำสมาธิของคุณหลุดไป เกิดอาการ blank เฉยๆ ไม่ใช่ฌาน 4

 

อันนี้ถูก เป็นเอกคตารมณ์
เวลาจะย้อนมาพิจารณา วิปัสสนา ก็ไม่ต้องไปห่วง เอาให้แนบแน่นว่าลักษณะนี้เป็นอารมณ์ตั้งมั่น ไม่ต้องสนใจว่าจะเรียก 4 หรือไม่ 4 แค่ตั้งท่าว่าจะคิดมันจะหลุดออกมาที่ อารมณ์คิดเอง ทำสลับไปมา ไม่ช้าก็จะได้ผลตามที่สมเด็จฯ ท่านทรงตรัสไว้ทุกประการ

ระวัง ตอนเดินนะ เดี๋ยวหยุดเดินแล้ว รถจะชนตายเอา ^_^

 

น่าจะหลับครับ ฌานแต่ละฌานมีสติมีตัวรู้ครับ แต่จะรู้อะไรมากน้อยขนาดไหน ก็แตกต่างตามภูมิของฌานครับ
เจริญในธรรมครับ

 

ญาณสี่นี้ ถ้าคนที่ไม่ค่อยรักษาศีลห้า จะทำได้ยาก ถ้ายังติด เรื่อง กามราคะตัญหา กิเลส จะทำไม่ได้เลย โดยเฉพาะ ทำสมาธิแบบพลุบๆโผล่ๆ ทำบ้างไม่ทำบ้าง จาก ประสบการณ์ ส่วนตัว ตอนที่เคยเข้าฌาณสี่ได้ จะสมัยที่ดิฉันเรียนอยู่ ตอนนั้นเราคล้ายๆกับจะเป็นทอม ไม่มี แฟน ไม่รักสวยรักงาม ใส่แต่ชุดผู้ชาย ตัดผมสั้นๆ สนใจอยู่อย่างเดียวคือ รักแม่มาก สนใจการนั่งสมาธิ พุทธศาสนา ชอบไปทัวร์ธรรมะ ชอบไปวัด ชีวิตตอนนั้นเหมือนมีความสุขมากๆ ไม่มีกิเลส เห็นชุดผู้หญิงสวยๆขายในห้าง ก็รู้ว่าสวย แต่ไม่อยากใส่ ไม่อยากซื้อ เพราะไม่มีแฟนก็ไม่รู้จะแต่งตัวสวยๆไปทำไม ตอนนั้นแหละ ที่ดิฉันเข้าฌาณสี่ได้ เผลอๆยิ่งกว่าฌาณสี่ ถามอารมย์ตอนเข้าฌาณสี่เป็นไง ก็ เริ่มจากสงบก่อน ไปเรื่อยๆ ก็เห็นแสงสีขาวทอง มีอาการตัวลอย มีความสุขตื่นเต้นร้องไห้ และ ตามด้วยหูทิพย์ตาทิพย์ คือหลับตาอยู่ แต่สามารถมองเห็นได้ทั้งๆหลับตา หลังจากออกฌาณ ก็สามารถเห็นผีได้ตอนกลางวัน แบบเราเห็นยืนอยู่กับคนที่เรารู้จัก แต่คนอื่นนั้นเขาไม่เห็น เวลาไปไหนจะเห็นผี บ่อยๆ ตอนนี้แฟนตาย เราก็กำลังกลับมาเป็นของเราเหมือนเดิม คือ แต่งตัวเหมือนผู้ชาย ไม่สนใจเรื่อง กิเลสตัญหา การแต่งตัว ก็คิดว่า เดี๋ยวฌาณก็คงจะกลับมา

 

พูดง่ายๆเรื่องเดียวก่อน ยังไม่พูดถึงเรื่องสัมปชัญญะนะ หลับนี่มันมีฝันนะครับ...ไอ่ฝันนี่มันคือความคิด มันคิดเลยออกมาเป็นฝัน....ฌาน ๔ นี่จบความคิดแต่ฌาน ๒ แล้วครับ.....

 

ขอบคุณทุกๆท่านเลยครับที่ให้ความกระจ่างกับเด็กหัดเดิน
ก็งงๆ มานานว่าฌาน 4 เป็นไง
ฌาน 1-3 ฟังแล้วเข้าใจ เพราะยังมีสัมผัสอยู่
แต่ฌาน 4 นี่ นึกไม่ออกเลย ตอนนี้พอเข้าใจแล้วครับ
แล้วก็จะตั้งเข็มได้ถูกทางซะที สงสัยมานาน

ปัจจัตตัง เวธิตัพโพธิ วิญญูหิติ...ไม่นาน ผมคงเข้าใจข้อความนี้ ขอบคุณทุกท่านครับ

 

อยากแนะนำหนังสือของหลวงพ่อฤาษีลิงดำ ลองไปหาอ่านดูครับ อาจเจอคำตอบที่หามานาน ท่านเขียนไว้ดีมากเข้าใจง่าย และอธิบายการไปนิพพานดีมาก ไม่ยากแค่เราเข้าใจวิธีปฏิบัติ