อริยะสัจ ๔ (พระอาจารย์มิตซูโอะ คเวสโก)

อริยสัจ ๔ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

มีปริวัฏฏสาม มีอาการ ๑๒

ทุกข์

ปริยัติ_อุปาทานขันธ์ทั้ง ๕ เป็นตัวทุกข์ มีอยู่
ปฏิบัติ_เป็นสิ่งที่ควรกำหนดรู้
ปฏิเวธ_เรากำหนดรู้ได้แล้ว

สมุทัย

ปริยัติ_ตัณหาเป็นเหตุให้เกิดทุกข์ มีอยู่
ปฏิบัติ_เป็นสิ่งที่ควรละ
ปฏิเวธ_เราละได้แล้ว

นิโรธ

ปริยัติ_ความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ มีอยู่
ปฏิบัติ_ควรทำให้แจ้ง
ปฏิเวธ_เราได้ทำให้แจ้งแล้ว

มรรค

ปริยัติ_ข้อปฏิบัติที่ทำให้ลุถึงความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ มีอยู่
ปฏิบัติ_ควรทำให้เกิดมี
ปฏิเวธ_เราทำให้เกิดมีได้แล้ว

++ การศึกษาปฏิบัติในอริยสัจ ๔ ให้เริ่มต้นพิจารณาตามเหตุผล คือ โยนิโสมนัสสิการว่า

๑. ทุกข์ มีอยู่จริง
๒. สมุทัย มีอยู่จริง
๓. นิโรธ มีอยู่จริง
๔. มรรค มีอยู่จริง

นี่คือการพิจารณาในขั้นต้นที่ท่านถือว่าเป็น “ปริยัติ”

++ ต่อไปเราก็ลงมือปฏิบัติ เจริญสติ สมาธิ

๕. กำหนดรู้ “ทุกข์”
๖. เพียรละ “ตัณหา” คือเหตุให้เกิดทุกข์
๗. เพียรทำ “นิโรธ” ให้แจ้ง
๘. เพียรเจริญ “มรรค” ให้เกิด

นี่คือการ “ปฏิบัติ”

++ เมื่อปฏิบัติแล้ว เกิดผลสมบูรณ์ ก็สามารถ

๙. กำหนดรู้ “ทุกข์” ได้แล้ว
๑๐. ละ “ตัณหา” ได้แล้ว
๑๑. ทำ “นิโรธ” ให้แจ้งแล้ว
๑๒.ทำ “มรรค” ให้เกิดมีได้แล้ว

คือ “ปฏิเวธ” คือ ผลสมบูรณ์แล้ว

++ เช่นนี้คืออริยสัจ ๔ มีปริวัฏฏสาม มีอาการสิบสอง


++ ถ้าผู้ใดปฏิบัติตามหลักอานาปานสติ
ขั้นที่ ๑ – ๑๖ โดยสมบูรณ์แล้ว
ก็คือ ได้ปฏิบัติอริยะสัจ ๔ มีปริวัฏฏสาม
มีอาการสิบสองตามที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ในธัมมจักรกัปปวัตตนสูตรโดยสมบูรณ์


++ พระพุทธองค์ทรงตรัสว่า

“ เมื่อใด ปัญญาเครื่องรู้เห็นตามที่เป็นจริง มีปริวัฏฏสาม มีอาการสิบสอง

ในอริยะสัจทั้งสี่เหล่านี้ เป็นของบริสุทธิ์หมดจดด้วยดีแก่เรา

เมื่อนั้น เราปฏิญญาว่าเราได้ตรัสรู้พร้อมเฉพาะแล้ว

ซึ่งอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ...ความหลุดพ้นของเราไม่กลับกำเริบ

ความเกิดนี้เป็นความเกิดครั้งสุดท้าย บัดนี้ ความเกิดอีกย่อมไม่มีแก่เรา”

พระธัมมจักรบริสุทธิ์ในอริยะสัจ ๔

ยังกัญจิ สมุทะยะธัมมัง สัพพันธัง นิโรธะธัมมันติ

สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดข้นเป็นธรรมดา

สิ่งทั้งปวงนั้น ย่อมมีความดับไปเป็นธรรมดา

ธัมมจักรก็บริสุทธิ์...อนิจจัง วิราคะ นิโรธ ปฏินิสสัคคะ ก็สมบูรณ์

คัดจากหนังสือ อานาปานสติ: วิถีแห่งความสุข เล่ม ๓

สาธุ สาธุ สาธุ